Alternatif Uyuşmazlık Çözümü
Arabuluculuk
Uyuşmazlıkların mahkeme dışında, gönüllü ve gizli bir süreçle çözülmesi. Kadromuzda Adalet Bakanlığı Arabulucular Siciline kayıtlı arabulucu bulunmaktadır.
Nedir?
Gönüllü ve gizli bir çözüm yolu
Arabuluculuk; tarafların, tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun katkısıyla bir araya gelerek uyuşmazlıklarını kendi iradeleriyle çözmelerini sağlayan bir yöntemdir. Süreç gizlilik esasına dayanır ve taraflar süreçte eşittir.
Hukukumuzda iki biçimi vardır: belirli uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce zorunlu olan dava şartı arabuluculuk ve tarafların serbest iradesiyle başvurduğu ihtiyari arabuluculuk.
Dava Şartı Arabuluculuk
Hangi uyuşmazlıklarda zorunlu?
Aşağıdaki uyuşmazlık türlerinde, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması kanunen zorunludur.
- 01
İş uyuşmazlıkları
İşçi-işveren alacak ve tazminat talepleri ile işe iade (iş kazası ve meslek hastalığından doğan talepler hariç).
- 02
Ticari uyuşmazlıklar
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri.
- 03
Tüketici uyuşmazlıkları
Tüketici hakem heyeti sınırının üzerinde kalan, tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklar.
- 04
Kira uyuşmazlıkları
Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar (ilamsız icra yoluyla tahliye hariç).
- 05
Ortaklığın giderilmesi
Paylı veya elbirliği mülkiyetine konu mal ve haklara ilişkin ortaklığın giderilmesi.
- 06
Kat mülkiyeti
Kat Mülkiyeti Kanunu'ndan kaynaklanan uyuşmazlıklar.
- 07
Komşu hakkı
Komşuluk hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar.
- 08
Tarımsal üretim sözleşmeleri
Sözleşmeli tarımsal üretimden doğan uyuşmazlıklar.
Kapsam, mevzuat değişiklikleriyle güncellenebilmektedir; somut uyuşmazlığınızın dava şartına tabi olup olmadığı görüşmede değerlendirilir.
Süreç
Adım adım arabuluculuk
Başvurudan son tutanağa kadar süreç; iş, tüketici ve kira gibi uyuşmazlıklarda azami dört, ticari uyuşmazlıklarda azami sekiz hafta içinde tamamlanır. Bu sürede zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez.
- 1
Başvuru
Dava şartı arabuluculukta, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili adliyedeki arabuluculuk bürosuna başvurulur (e-Devlet/UYAP üzerinden de mümkündür). İhtiyari arabuluculukta taraflar arabulucuyu birlikte seçebilir.
- 2
Görevlendirme
Büro, sicile kayıtlı arabulucular arasından görevlendirme yapar; taraflar listeden bir arabulucu üzerinde anlaşırsa o arabulucu görevlendirilir.
- 3
Toplantılar
Arabulucu tarafları davet eder; görüşmeler yüz yüze veya çevrim içi yapılabilir. Süreç gizlidir ve taraflar süreçte eşittir.
- 4
Sonuç
Süreç; anlaşma, anlaşamama veya katılmama hâllerinden biriyle son tutanağa bağlanır. Anlaşamama tutanağı, dava şartının yerine getirildiğinin belgesidir.
Anlaşma belgesinin gücü
Anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhiyle birlikte ilam niteliğinde belge hâline gelir; mahkeme kararı gibi icra edilebilir. Tarafların, avukatlarının ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşmalarda şerh de aranmaz. Üzerinde anlaşılan hususlarda yeniden dava açılamaz.
Ücret ve masraflar
Arabuluculuk ücreti, Adalet Bakanlığı'nca yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir. Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa ilk iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden karşılanır.
Bilgilendirme
Sık Sorulan Sorular
Arabuluculuk süreci ne kadar sürer?
Dava şartı arabuluculukta süreç; iş, tüketici, kira ve benzeri uyuşmazlıklarda üç hafta içinde (zorunlu hâllerde en fazla bir hafta uzatılarak), ticari uyuşmazlıklarda altı hafta içinde (en fazla iki hafta uzatılarak), tarımsal üretim sözleşmesi uyuşmazlıklarında ise iki hafta içinde (en fazla bir hafta uzatılarak) tamamlanır.
Arabuluculuğa başvurmak zamanaşımını etkiler mi?
Evet. Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
İlk toplantıya katılmazsam ne olur?
Geçerli bir mazeret olmaksızın ilk toplantıya katılmayan taraf; davada kısmen veya tamamen haklı çıksa dahi karşı tarafın yargılama giderinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine hükmedilecek vekâlet ücreti yarısı oranında azaltılır. İki taraf da katılmazsa her taraf kendi giderine katlanır.
Anlaşma belgesi bağlayıcı mı?
Evet. Anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi alınmasıyla ilam niteliğinde belge hâline gelir. Taraflar ve avukatları ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi için şerh dahi gerekmez; taşınmazın devrine ilişkin anlaşmalarda ise şerh her durumda zorunludur. Üzerinde anlaşılan konularda tekrar dava açılamaz.
Arabuluculuk ücreti nasıl belirlenir?
Ücret, Adalet Bakanlığı'nca her yıl yayımlanan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir. Dava şartı arabuluculukta taraflar anlaşamazsa ilk iki saatlik ücret Bakanlık bütçesinden karşılanır; anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir.
Her uyuşmazlık arabuluculuğa götürülebilir mi?
Hayır. Yalnızca tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği özel hukuk uyuşmazlıkları arabuluculuğa elverişlidir. Ceza uyuşmazlıkları, boşanmanın kendisi, velayet ve soybağı gibi konular ile aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişli değildir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Mevzuat değişiklikleri için resmî kaynaklara (adb.adalet.gov.tr) başvurunuz.
Arabuluculuk süreciniz için
Arabuluculuk süreciniz hakkında bilgi almak için iletişime geçebilirsiniz.